Ολική Αρθροπλαστική Γόνατος

Η ολική αρθροπλαστική γόνατος αντικαθιστά τις φθαρμένες επιφάνειες της άρθρωσης με μεταλλικά και πλαστικά εμφυτεύματα. Είναι η πιο αποτελεσματική λύση όταν η οστεοαρθρίτιδα έχει καταστρέψει τον χόνδρο και ο πόνος δεν ελέγχεται πλέον με φάρμακα, φυσικοθεραπεία ή ενέσεις. Παρακάτω θα βρείτε πότε χρειάζεται, πώς γίνεται, πόσο διαρκεί η ανάρρωση και τι κόστος έχει.

Η μεγάλη αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης στον Δυτικό κόσμο τα τελευταία χρόνια οδηγεί όλο και πιο μεγάλο μέρος του πληθυσμού σε οστεοαρθρίτιδα που αναφερόταν παλιά και με τον όρο αρθριτικά και ανάγκη αντικατάστασης αρθρώσεων επέμβαση γνωστή και ως αρθροπλαστική. Η επέμβαση αυτή έγινε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 1967 από τον Α. Ζαούση και η πρώτη με πολυαιθυλαίνιο δηλαδή με την σημερινή μορφή της από τον Ε. Δρετάκη το 1971.

Όταν η επέμβαση γίνεται με σωστές προϋποθέσεις και με σωστή επιλογή μεθόδου και τεχνικής οδηγεί σε επιτυχή αποκατάσταση της κίνησης και της δραστηριότητας και εξαφάνιση του πόνου των αρθρώσεων. Οι επεμβάσεις αυτές έχουν εξελιχθεί πολύ τα τελευταία χρόνια τεχνικά και εφαρμόζονται στις περισσότερες αρθρώσεις του σώματος.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι η μείωση της κινητικότητας ενός ατόμου οδηγεί σε πολλαπλά σοβαρά ιατρικά προβλήματα και αυτό μας υποχρεώνει να υπενθυμίσουμε ότι η ταχύτερη επιστροφή ενός ατόμου στην κίνηση είναι επιτακτική ανάγκη. Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Δρ Κων/νος Δρετάκης ακολουθεί συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση στο Rosemont Ilinois USA κέντρο εκπαίδευσης της AAOS για επεμβάσεις στις αρθρώσεις ισχίου και γόνατος από το 2006 έως και σήμερα και μπορεί να σας εξηγήσει εάν είστε στην ομάδα που έχει ανάγκη από επέμβαση αρθροπλαστικής ισχίου ή γόνατος.

Η επιλογή της μεθόδου είναι πάρα πολύ σημαντική και γίνεται με διεθνώς αποδεκτά κριτήρια. Οι σύγχρονες μέθοδοι που χρησιμοποιεί η χειρουργική ομάδα είναι Cemented, Cementless, MIS -Ελάχιστα Επεμβατική Τεχνική, Navigation και βέβαια η επαναστατική ρομποτική Robotic Makoplasty.

Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στην ακτινογραφία. Βασίζεται κυρίως στο πόσο επηρεάζει ο πόνος τη ζωή σας. Αρθροπλαστική γόνατος συνήθως προτείνεται όταν:

• ο πόνος σας ξυπνά τη νύχτα ή εμφανίζεται και σε ηρεμία,
• δεν μπορείτε να περπατήσετε πάνω από λίγα τετράγωνα ή να ανεβείτε σκάλες χωρίς να κρατιέστε,
• το γόνατο έχει στραβώσει (ραιβό ή βλαισό) ή δεν ισιώνει πλήρως,
• τα φάρμακα, η φυσικοθεραπεία, η απώλεια βάρους και οι ενέσεις έχουν πάψει να βοηθούν,
• οι ακτινογραφίες δείχνουν προχωρημένη φθορά, με στένωση του μεσάρθριου διαστήματος και οστεόφυτα.

Η πιο συχνή αιτία είναι η αρθρίτιδα γόνατος (οστεοαρθρίτιδα). Άλλες αιτίες είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η μετατραυματική αρθρίτιδα μετά από κάταγμα ή παλιό τραυματισμό συνδέσμων και μηνίσκων, και η οστεονέκρωση. Για πιο αναλυτικά σημάδια διαβάστε το άρθρο ποια σημάδια δείχνουν ότι χρειάζεστε αρθροπλαστική γόνατος.

Το γόνατο έχει τρία διαμερίσματα: το έσω, το έξω και το επιγονατιδομηριαίο. Όταν η φθορά αφορά όλη την άρθρωση, γίνεται ολική αρθροπλαστική. Όταν αφορά μόνο ένα διαμέρισμα, συνήθως το έσω, και οι σύνδεσμοι είναι υγιείς, μπορεί να γίνει μερική (μονοδιαμερισματική) αρθροπλαστική. Η μερική αρθροπλαστική κρατά περισσότερο από το φυσικό γόνατο, έχει μικρότερη τομή και συνήθως πιο γρήγορη ανάρρωση, αλλά δεν κάνει για όλους τους ασθενείς. Η επιλογή γίνεται μετά από κλινική εξέταση και ακτινογραφίες φόρτισης.

Στην κλασική τεχνική ο χειρουργός τοποθετεί τα εμφυτεύματα με μηχανικούς οδηγούς. Στη ρομποτική αρθροπλαστική γόνατος με το σύστημα MAKO, πριν το χειρουργείο γίνεται αξονική τομογραφία και τρισδιάστατο πλάνο του γόνατος. Κατά την επέμβαση το ρομποτικό χέρι επιτρέπει την αφαίρεση οστού μόνο στο σημείο που σχεδιάστηκε, προστατεύοντας τους συνδέσμους και τα μαλακά μόρια.

Το αποτέλεσμα είναι ακριβέστερη ευθυγράμμιση και ισορροπία των συνδέσμων, κάτι που σχετίζεται με λιγότερο πόνο τις πρώτες εβδομάδες και πιο φυσική αίσθηση του γόνατος. Ο Δρ. Δρετάκης ήταν ο πρώτος Έλληνας ορθοπαιδικός πιστοποιημένος στη ρομποτική ορθοπαιδική (2011) και εκπαιδεύει χειρουργούς στο σύστημα MAKO. Περισσότερα για την τεχνολογία θα βρείτε στη σελίδα MAKO ρομποτική ορθοπαιδική.

Η επέμβαση γίνεται συνήθως με ραχιαία αναισθησία και διαρκεί περίπου μιάμιση ώρα. Ο χειρουργός αφαιρεί τις φθαρμένες επιφάνειες του μηριαίου και της κνήμης, τοποθετεί τα μεταλλικά εμφυτεύματα και ανάμεσά τους ένα ένθετο από πολυαιθυλένιο, που λειτουργεί όπως ο χόνδρος. Ανάλογα με την περίπτωση αντικαθίσταται και η αρθρική επιφάνεια της επιγονατίδας.

Πριν το χειρουργείο γίνεται προεγχειρητικός έλεγχος (αιματολογικές, καρδιολογική εκτίμηση, ακτινογραφίες και, στη ρομποτική τεχνική, αξονική). Καλό είναι να έχει ρυθμιστεί ο σακχαρώδης διαβήτης, να έχει διακοπεί το κάπνισμα και να έχει γίνει έλεγχος για εστίες λοίμωξης, όπως στα δόντια ή στο ουροποιητικό.

Με τα σύγχρονα πρωτόκολλα ταχείας ανάρρωσης ο ασθενής σηκώνεται και περπατά με περιπατητήρα την ίδια ή την επόμενη μέρα. Η έξοδος από την κλινική γίνεται συνήθως σε 2 έως 3 μέρες.

• Εβδομάδες 1-2: περπάτημα με περιπατητήρα ή πατερίτσες, ασκήσεις κάμψης και έκτασης, πάγος για το πρήξιμο.
• Εβδομάδες 3-6: σταδιακή εγκατάλειψη των βοηθημάτων, βελτίωση της κάμψης, επιστροφή σε ελαφριές δουλειές του σπιτιού.
• Εβδομάδες 6-12: οδήγηση (όταν ο έλεγχος του ποδιού είναι καλός), επιστροφή στη δουλειά γραφείου, ποδήλατο γυμναστικής και κολύμβηση.
• 3-6 μήνες: το πρήξιμο υποχωρεί πλήρως και το γόνατο αποκτά την τελική του λειτουργία.

Η φυσικοθεραπεία είναι μέρος της θεραπείας και όχι προαιρετική. Η τήρηση του προγράμματος κάνει τη μεγαλύτερη διαφορά στο τελικό αποτέλεσμα.

Η ηλικία από μόνη της δεν αποκλείει την επέμβαση. Ασθενείς άνω των 80 ετών χειρουργούνται με ασφάλεια, αρκεί η γενική κατάσταση της υγείας τους να το επιτρέπει. Η απόφαση παίρνεται μαζί με τον παθολόγο ή τον καρδιολόγο του ασθενούς. Στους ηλικιωμένους το όφελος είναι συχνά ακόμα μεγαλύτερο, γιατί η αρθροπλαστική τους επιστρέφει την αυτονομία και μειώνει τον κίνδυνο πτώσεων από την ακινησία και τον πόνο.

Οι σοβαρές επιπλοκές είναι σπάνιες. Οι πιο σημαντικές είναι η λοίμωξη, η φλεβική θρόμβωση, η δυσκαμψία του γόνατος και, μακροπρόθεσμα, η φθορά ή η χαλάρωση των εμφυτευμάτων. Ο κίνδυνος μειώνεται με σωστή προετοιμασία, αντιβίωση και αντιπηκτική αγωγή, γρήγορη κινητοποίηση και ακριβή τοποθέτηση των εμφυτευμάτων. Τα σύγχρονα εμφυτεύματα διαρκούν στη συντριπτική πλειονότητα των ασθενών πάνω από 15-20 χρόνια.

Αν ένα παλιό τεχνητό γόνατο έχει χαλαρώσει, φθαρεί ή μολυνθεί, η λύση είναι συνήθως η αναθεώρηση αρθροπλαστικής γόνατος, μια επέμβαση που χρειάζεται ειδικό σχεδιασμό και εμπειρία.

Το κόστος της αρθροπλαστικής γόνατος εξαρτάται από την κλινική, το είδος του εμφυτεύματος, το αν η επέμβαση γίνεται με κλασική ή ρομποτική τεχνική και την ασφαλιστική κάλυψη (ΕΟΠΥΥ ή ιδιωτική ασφάλεια). Μετά την εξέταση και τον έλεγχο της ασφάλειάς σας δίνεται αναλυτική προσφορά, ώστε να γνωρίζετε από πριν το συνολικό ποσό.