Οστεοπόρωση – Αντιγήρανση

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Δρετάκης είναι ο Διευθυντής του Κέντρου Οστεοπόρωσης και Ασθενειών των οστών του μεταβολισμού
ορθοπεδικός αθήνα

Οστεοπόρωση – Αντιγήρανση

Τι είναι η οστεοπόρωση;

Με τον όρο οστεοπόρωση περιγράφουμε την ευθραυστότητα των οστών που οδηγεί σε κατάγματα. 

Οστεοπορωτικά κατάγματα είναι τα κατάγματα που οφείλονται στην κακή ποιότητα των οστών  και όχι στην σφοδρότητα της πτώσης όπως για παράδειγμα στα τροχαία ατυχήματα.  Τα πιο συνηθισμένα κατάγματα από οστεοπόρωση είναι τα κατάγματα των σπονδύλων που προκαλούν μείωση του ύψους του ατόμου όπως επίσης και κύφωση.   Η  μείωση του ύψους και η κύφωση είναι χαρακτηριστικά της στάσης του σώματος και της κίνησης και συνδέονται με την εικόνα της γήρανσης ενός ατόμου.  Είναι σημαντικό ότι η μείωση του ύψους από κατάγματα οστεοπόρωσης και η κύφωση είναι απολύτως μη αναστρέψιμα. Λόγω αυτού του γεγονότος  η πρόληψη και η θεραπεία έχουν κεφαλαιώδη αξία.

Η  συντήρηση και διαφύλαξη της υγείας των οστών αρθρώσεων και μυών έχει τεράστια σημασία και τα τελευταία χρόνια έχουν προστεθεί σημαντικότατα νέα όπλα στην καταπολέμηση της μυοσκελετικής  γήρανσης. Ποιος θα περίμενε πριν από μερικά  χρόνια ότι θα υπάρχουν σήμερα ακίνδυνα φάρμακα με τα οποία σε διάστημα τριών ετών τα οστά μπορούν να γίνουν πέντε χρόνια νεώτερα.  Όσο και εάν φαίνεται απίστευτο   είναι γεγονός ότι με τις σημερινές θεραπείες μπορεί να μειωθεί η πιθανότητα κατάγματος μέχρι και 60% σε ένα έτος.

χειρουργείο ορθοπαιδική
σπονδυλική στήλη οστεοπόρωση

Η οστεοπόρωση ή οστεοπενία  που είναι η συχνά πρόωρη γήρανση των οστών συνοδεύεται σε πολλές περιπτώσεις  και από την σαρκοπενία  που είναι η αντίστοιχη γήρανση ή έκπτωση της λειτουργίας του νευρομυικού συστήματος.

Τα κατάγματα ισχίου επίσης είναι οστεοπορωτικά κατάγματα, έχουν πολύ κακή πρόγνωση  και απαιτούν ειδική και έγκαιρη θεραπεία.  Υπάρχει εκτενής αναφορά στα κατάγματα του ισχίου στον ιστότοπο με αρκετές λεπτομέρειες.  Κατάγματα που οφείλονται στην οστεοπόρωση είναι επίσης τα κατάγματα του καρπού δηλαδή της κερκίδας και της ωλένης  του ώμου και των οστών της λεκάνης.

Σε πολλές περιπτώσεις σοβαρής  οστεοπόρωσης η ποιότητα των οστών είναι τόσο κακή πού δεν χρειάζεται πτώση για να γίνει κάταγμα του ισχίου η σε άλλο σημείο του σώματος. Σε αυτήν την περίπτωση τα κατάγματα αναφέρονται στην βιβλιογραφία ως και αυτόματα κατάγματα.

Η μελέτη της οστεοπόρωσης και του οστικού μεταβολισμού είναι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και της εξειδικευμένης γνώσης  του Δρ Κ.Δρετάκη. Οι  δημοσιευμένες μελέτες του στην διεθνή βιβλιογραφία μπορούν να αναζητηθούν στο Google search και στο Pubmed  ως  Dretakis  fracture η Dretakis vitamin D.

Ποια τα ποσοστά εμφάνισης της οστεοπόρωσης;

Η οστεοπόρωση είναι τόσο συχνή σήμερα πού πλέον γνωρίζουμε ότι 1 στις 3 γυναίκες μετά τα 60 έτη έχει υποστεί κάταγμα σπονδυλικής στήλης λόγω μείωσης της οστικής αντοχής χωρίς τραυματισμό και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν το γνωρίζει με άμεση συνέπεια την μείωση του ύψους και την μικρή αλλαγή της στάσης.

Συχνά μετά από αυτό το αυτόματο όπως ονομάζεται συμπιεστικό κάταγμα υπάρχει η αίσθηση ότι πετάει ένα κόκαλο στον αυχένα ή την πλάτη ή ότι πετάει περισσότερο η κοιλιά και σε μερικές περιπτώσεις υπάρχει ένας ήπιος πόνος στην μέση ή στην πλάτη ο οποίος  επιμένει. Πολλές φορές οι συγγενείς παρατηρούν την αλλαγή στάσης σε κάποιο άτομο ή μείωση στο ύψος αλλά διστάζουν από ευγένεια να το αναφέρουν.

Ποια τα αίτια στην οστεοπόρωση;

Η οστεοπόρωση και η σαρκοπενία έχουν πολυπαραγοντική αιτιολογία και η κληρονομικότητα είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό στοιχείο.   Όσο και εάν κάποιος μπορεί να πιστεύει ότι η γήρανση του μυοσκελετικού συστήματος δεν είναι εύκολα εμφανής  πολύ γρήγορα η οστεοπόρωση και η σαρκοπενία οδηγούν σε εμφανή αλλαγή της στάσης του σώματος, του κέντρου βάρους αλλά και της ποιότητα της βάδισης και της ισορροπίας.

Αυτά με την σειρά τους οδηγούν σε ακόμα μεγαλύτερη αύξηση των καταγμάτων από πτώσεις όπως είναι τα κατάγματα ισχίου λεκάνης και οδηγούν σε υποχρεωτική χειρουργική θεραπεία και σοβαρές επιπλοκές. Μερικά  από τα κυριότερα κριτήρια προσδιορισμού ηλικίας για ένα άτομο που βλέπουμε από μακριά  είναι η στάση του κορμού  η ευκολία βάδισης και η ευχέρεια ορθοστάτησης δηλαδή η δυνατότητα  να σηκωθεί και να παραμείνει όρθιο. Όλα τα παραπάνω  έχουν άμεση σχέση με την οστεοπόρωση την βιταμίνη D και την σαρκοπενία.

Τα άτομα που βρίσκονται σε καλή οστική και μυϊκή κατάσταση είναι περισσότερο δραστήρια και είναι σε θέση να κάνουν δραστηριότητες που αντιστοιχούν σε νεώτερα άτομα.  Ο Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Κρήτης , Διευθυντής της Β’ Ορθοπαιδικής κλινικής στο Νοσοκομείο «ΥΓΕΙΑ» και ερευνητής της βιταμίνης D Δρ Κων/νος Δρετάκης  έχει ασχοληθεί ερευνητικά σε βάθος με το αντικείμενο της μυοσκελετικής υγείας της οστεοπόρωσης και μπορεί να σας βοηθήσει στην διάγνωση και επίλυση δύσκολων μυοσκελετικών προβλημάτων όπως επίσης και  να σας δώσει απαντήσεις και θεραπεία σε όλα τα θέματα που αφορούν την μυοσκελετική υγεία.

Ποιος είναι ο σωστός ιατρός για την οστεοπόρωση;

Με την οστεοπόρωση ασχολούνται αρκετές ειδικότητες όπως ορθοπαιδικοί ,ενδοκρινολόγοι, ρευματολόγοι, παθολόγοι και γενικοί ιατροί. Ο σωστός ιατρός είναι αυτός που μπορεί να έχει οποιαδήποτε ειδικότητα αλλά να έχει εκπαιδευτεί  και να έχει γνώση σε βάθος στο θέμα της οστεοπόρωσης και του οστικού μεταβολισμού. 

Πότε πρέπει να γίνει εξέταση για την οστεοπόρωση;

Στις γυναίκες μετά την έναρξη της εμμηνόπαυσης και στους άνδρες μετά τα 60 έτη είναι καλό να γίνεται μια εξέταση οστικής πυκνότητας για να χρησιμοποιείται και για εξέταση αναφοράς και  σύγκριση με μελλοντικές εξετάσεις. Όταν υπάρχει σοβαρή κληρονομική επιβάρυνση, χρήση φαρμάκων που επηρεάζουν αρνητικά τα οστά, ορμονικές διαταραχές ή ανεξήγητα κατάγματα πρέπει να γίνεται εξέταση οστεοπόρωσης σε οποιαδήποτε ηλικία.

Υπάρχουν άλλες ιατρικές εξετάσεις για τον έλεγχο και την πρόληψη της οστεοπόρωσης;

Ναι είναι πολύ σημαντικές οι εξετάσεις αίματος.  Οι εξετάσεις μέτρησης της βιταμίνης D του Ασβεστίου του Φωσφώρου της οστεοκαλσίνης και της Παραθορμόνης είναι απαραίτητες τουλάχιστον για μια φορά. Επίσης είναι πολύ σημαντικές οι ορμονικές εξετάσεις σε πολλές περιπτώσεις ασθενών που έχουν ανεξήγητα κατάγματα.

Η εμφάνιση της οστεοπόρωσης σχετίζεται με την κληρονομικότητα;

Ναι είναι πολύ σημαντικός παράγων. Η κληρονομικότητα είναι πολύ σημαντική όπως στην παχυσαρκία, στην παρουσία αυξημένου ουρικού οξέος, στις καρδιοπάθειες και άλλα. Στην λήψη ιστορικού η παρουσία οστεοπορωτικών καταγμάτων στους γονείς καταγράφεται ως σημαντική πληροφορία. Η σοβαρή κληρονομική επιβάρυνση είναι αιτία ελέγχου σε άτομα νεότερης ηλικίας.

Υπάρχει συχνά οστεοπόρωση και στους άνδρες; Ποια τα συνηθισμένα συμπτώματα;

Βεβαίως. Η οστεοπόρωση στους άνδρες είναι συχνή και πολύ βαρύτερη από τις γυναίκες. Εμφανίζεται συνήθως λίγο αργότερα μετά τα 65 έτη και δυστυχώς η διάγνωση είναι καθυστερημένη. Η θεραπεία είναι η ίδια και στους άνδρες με φάρμακα κατά της οστεοπόρωσης βιταμίνη D και ασβέστιο.  Πολλές φορές στους άνδρες η οστεοπόρωση συνδέεται με θεραπείες για τον προστάτη και επίσης εμφανίζεται μετά από σοβαρά προβλήματα εντέρου ή επεμβάσεις παχυσαρκίας.

Υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα για την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης; Ποια η κατάλληλη θεραπεία;

Ναι υπάρχουν εξαιρετικά φάρμακα για την αντιμετώπιση και την πρόληψη της οστεοπόρωσης. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την οστεοπόρωση έχουν δοκιμαστεί για περισσότερα από 10 χρόνια και δεν έχουν σχεδόν ποτέ παρενέργειες.  Είναι τόσο αποτελεσματικές οι θεραπείες που μπορεί να αυξηθεί η οστική πυκνότητα κατά 4% κάθε χρόνο και να μειωθεί η πιθανότητα κατάγματος κατά 60% σε ένα μόλις χρόνο.

Εκτός από την φαρμακευτική αγωγή τι μπορεί να κάνει κανείς για να μην πάθει οστεοπόρωση; Υπάρχει πρόληψη;

Πρώτα από όλα καλή διατροφή πλούσια σε γαλακτοκομικά. Είναι καλό να καταναλώνουμε 3 μερίδες γαλακτοκομικών τουλάχιστον, δηλαδή γάλα, τυρί και γιαούρτι.  Είναι πολύ σημαντικό να πραγματοποιούμε άσκηση τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα με περπάτημα,  ασκήσεις αερόβιες και με αντιστάσεις όπως βαράκια και λάστιχα.  Είναι αποδεδειγμένο ότι τα παραπάνω συμβάλουν σημαντικά στην σκελετική υγεία.  Συστήνεται αποφυγή καπνίσματος και για την πρόληψη της οστεοπόρωσης όπως επίσης και ο περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ.  Τέλος χρειάζεται προσοχή στην υπερβολική χρήση αντικαταθλιπτικών και αντιπηκτικών φαρμάκων.

Η οστεοπόρωση διαγιγνώσκεται, αντιμετωπίζεται και προλαμβάνεται πλέον στις μέρες μας. Χρειάζεται όμως πάντα τον ιατρό με την εξειδικευμένη γνώση και τους συνεργαζόμενους ειδικούς ιατρούς που μπορεί να βοηθήσουν στην επίλυση των  επί μέρους ιατρικών προβλημάτων.

Το θεμέλιο για όλη την ευτυχία είναι η καλή υγεία

Χαράζουμε το δρόμο όχι βασισμένοι στην τύχη, αλλά εμπιστευόμενοι την εμπειρία μας!

ΜΑΚΟ Ρομποτική Ορθοπαιδική: Μέγιστη ακρίβεια στις επεμβάσεις γόνατος και ισχίου

Με τους εξαιρετικούς φοιτητές από το Ευρωπαικό Πανεπιστήμιο Κύπρου στο νοσοκομείο Υγεία.

Νέα

Τα τελευταία νέα του Δρ. Κωνσταντίνου Δρετάκη

Επικοινωνία Εδώ!